* Ülkeler devasa bir global fonksiyon bozukluğuna hapsolmuş vaziyette, insanlığın ve gezegenin geleceğini tehdit eden zorlukların üstesinden gelmeye hazır yahut istekli değil. Dünyamız tehlikede ve felç olmuş durumda.
* Ufukta global bir hoşnutsuzluk kışı var,. İtimat çöküyor, eşitsizlikler patlıyor, gezegenimiz yanıyor. Beşerler acı çekiyor ve en savunmasız olanlar en çok acı çekiyor.
‘Tahıl mutabakatı, dünyaya umut vaat eden bir örnek’
* (Konuşmasının başında BM ve Türkiye’nin arabuluculuğunda Ukrayna ile Rusya ortasındaki mutabakat kapsamında Ukrayna’dan tahıl taşıyan birinci geminin görüntüsünü göstererek) Bu gemi, birlikte hareket ettiğimizde dünyanın neler başarabileceğinin bir simgesi. Karışıklıklarla dolup taşan bir dünyada umut vaat eden bir örnek.
‘Çok taraflı diplomasi sayesinde’
* Ukrayna ile Rusya, Türkiye’nin dayanağıyla muazzam karmaşıklıklara, karşı çıkanlara ve cehennem savaşına karşın biraraya geldi ve bunu başardı. Bazıları buna mucize diyebilir, gerçekte ise bu çok taraflı diplomasi.
* Tahıl mutabakatı sayesinde tahıl yüklü gemiler birebir vakitte umut taşıyor. Umuda ve daha fazlasına gereksinimimiz var, aksiyona gereksinimimiz var.
‘Gübre kıtlığından besin kıtlığına’
* Bir an evvel harekete geçilmezse global gübre kıtlığı, süratle global besin kıtlığına dönüşecek. (Rus gübresine yaptırım talep etmedi.)
* Gelişmekte olan ülkeler için teşvik paketi takviyelerine ve borç indirimlerine gereksinim var.
‘Zenginlerin çıkarlarına hizmet’
* Mevcut ekonomik sistem, zenginlerin çıkarlarına hizmet etmek için eşitsizliği artırıyor.
‘Eşitsizlik uçurumu ve jeopolitik bölünmüşlükler’
* Jeopolitik bölünmüşlükler, BM Güvenlik Kurulu’nun işleyişini, memleketler arası hukuku ve işbirliğini baltalıyor. Bu biçimde devam edemeyiz.
* Gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ülkeler, Kuzey ile Güney, ayrıcalıklılar ile geri kalanlar ortasındaki uçurum gün geçtikçe daha tehlikeli hale geliyor. Aşılardan yaptırımlara ve ticarete kadar global işbirliğinin her alanını zehirleyen jeopolitik tansiyonların ve inanç eksikliğinin temelinde bu yatıyor.
‘Tek başına dayatma olmaz’
*2. Dünya Savaşı sonrasında kuruluşundan bu yana BM’nin iki temel prensibi olan işbirliği ve diyalog, ileriye giden tek yoldur. Hiçbir güç yahut küme tek başına karar dayatamaz.
* Haydi gelin, Birleşmiş Milletler olarak, dünya koalisyonu olarak, birlik olarak çalışalım.
* Bayan başkanlar diplomasinin ön saflarında yer almalı.
‘Fosil yakıt şirketlerinden vergi alın’
* Haydi, dosdoğru konuşalım: Dünyamız fosil yakıtlara bağımlı. Artık buna müdahale vakti. Fosil yakıt şirketlerinden ve onları ayakta tutanlardan hesap sormamız gerekiyor.
* Tüm gelişmiş ekonomileri fosil yakıtlardan elde edilen kârları vergilendirmeye ve elde edilecek fonları hem iklim değişikliğinden kaynaklanan ziyanları telafi etmeye hem de yüksek fiyatlarla gayret eden insanlara yardım etmeye ayırmaya çağırıyorum. Kirletenler bedelini ödemek zorunda.
* İklim krizi tüm uluslar için birinci öncelik olmalı.
* İklim değişikliğine en az katkıda bulunanlar bundan en çok acıyı çekenler pozisyonunda.
‘Sosyal medya ve yapay zekanın getirdiği sorunlar’
* Öfke, hiddet ve aksilikleri paraya çeviren bir iş modeline dayalı toplumsal medya platformları, toplumlara tanım edilemez ziyanlar veriyor. Bilhassa bayanları ve savunmasız kümeleri amaç alan nefret söylemi, dezenformasyon ve istismar çoğalıyor. Datalarımız, mahremiyetimiz yok sayılarak davranışlarımızı etkilemek için alınıyor ve satılıyor, casus yazılımlar ve gözetimse denetimden çıkmış durumda. Yapay zeka yüzünden bilgi sistemlerinin bütünlüğü, medya ve aslında demokrasinin kendisinden ödün veriliyor.
* Dünya, jeopolitik tansiyonlar nedeniyle bu yeni teknolojilerin neden olduğu dalgalanmalarla başa çıkmaya yönelik global bir mimarinin başlangıcından bile mahrum.
‘Krizler peş peşe birbirini besliyor’
* Birden fazla Afrika’da 1.6 milyar insanın bulunduğu yaklaşık 94 ülke vahim bir fırtınayla karşı karşıya. Pandeminin ekonomik ve toplumsal yansımaları, yükselen besin ve güç fiyatları, artan borç yükü, süratle tırmanan enflasyon ve finansmana erişim eksikliği üzere krizler peş peşe birbirini besliyor, eşitsizlikleri artırıyor, zorluklar yaratıyor, güç geçişini geciktiriyor ve global finansal çöküşü tehdit ediyor. Toplumsal huzursuzluklar kaçınılmaz ve çatışma çok uzak değil, lakin bu türlü olmak zorunda da değil. Çok yoksulluğun, yokluğun yahut açlığın olmadığı bir dünya hayal etmek imkansız değil.